Deel:

|


Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff

Onlangs zijn twee unieke oude kaarten, die in het bezit waren van Jean de Greeff, geschonken aan het RAZU, (Regionaal Archief Utrecht Zuid), in Wijk bij Duurstede. 2 Op de twee kaarten staat het landgoed De Niënhoff weergegeven zoals dat er in 1832 en 1837 uitzag. Op deze kaart, gemaakt door Jhr. Jan Everard de Pesters, is te zien dat niet alleen het huidige wandelgebied onderdeel uitmaakte van het grondbezit van deze rijke familie, maar dat ook Cattenbroeck, het gebied tussen Bunnik en Zeist, hierbij hoorde. 

De vroegste vermelding van de Niënhoff, dateert uit de 12e eeuw toen het vermeld werd als een “uithof”, dat wil zeggen een agrarisch bedrijf, behorend bij het klooster Oostbroek. De Niënhoff betekent een nieuw hof, dat door het klooster werd gesticht aan de zuidzijde van deze Rijn-meander. In die tijd liep de Rijn in een grote meander vlak onder Zeist langs (“Zeister oever”) de Niënhoff. 

Het klooster ging ten onder door de Hervorming en de boerderij wisselde door overerving en verkoop vele malen van eigenaar, maar zijn naam heeft het gebied altijd behouden. In de Franse tijd, dus in de late 17e eeuw, wordt geschreven over ‘huyzinge en hofstede’ van de Nieuwen hof die zwaar beschadigd waren. Rond die tijd kwam het landgoed Niënhof in bezit van de familie (De) Pesters, die er tot in de 20e eeuw zou wonen.

De familie De Pesters was een invloedrijke familie waarvan de leden een belangrijke rol spelen in landsbestuur en het bestuur van de Provincie en de stad Utrecht. 

Jhr. Jan Everard de Pesters, zoon van Willem Nicolaas, heeft in 1832 en 1837  kaarten opgetekend om een overzicht te verkrijgen van de familiebezittingen. 

De tekst op achterzijde van één van de kaarten luidt: “Plan van de Buitenplaats De Niënhoff, van de Hofsteden de Nienhoff, de Brakel en verdere landerijen gelegen onder de Gemeente van Bunnik, Opgeteekend door J.E. Pesters, 1837.” Deze kaart (zie afbeelding X) laat onder meer de oorspronkelijke inrichting van de tuin zien, zoals ontworpen door de tuinarchitect Leonard Springer, die door heel Nederland het ontwerp van stadsparken en buitenplaatsen op zijn naam heeft staan.

De tweede kaart heeft als beschrijving: “Plan van twee hofsteden en verdere landerijen gelegen op het Zeister oever en in de Lage grond onder de gemeente van Zeist. Opgetekend door J.E. Pesters 1832.“ Deze kaart (afbeelding X) toont het hele landgoed waaronder dus ook “de Lage Grond”, het meer noordelijk gelegen deel van het landgoed dat helemaal tot aan het huidige Zeist-Couwenhoven liep. 

Een halve eeuw na Jhr. Jan Everard, kwam in 1882 het landgoed in bezit van Jkvr. Coenradina de Pesters. Haar echtgenoot baron Gijsbert van Hardenbroek liet in 1892-94 een nieuw landhuis bouwen, waarbij een door L.A. Springer ontworpen tuin in Engelse landschapsstijl met slingervijver aangelegd werd.1, 2 Het oude achttiende-eeuwse landhuis aan de Grotelaan werd verbouwd tot koetsierswoning. Dit gebouw zou tegen het eind van de 20ste eeuw worden gerestaureerd en uitgebreid tot excursiecentrum van Het Utrechts Landschap. 

Nadat baron Gijsbert Van Hardenbroek zijn echtgenote in 1923 verongelukte, verkocht van Hardenbroek zijn bezittingen in Bunnik aan Frans de Wetstein Pfister, eigenaar van Heidestein, en verhuisde naar Driebergen. Naar verluidt was het landhuis niet erg comfortabel en niet voorzien van elektriciteit, maar er moest wel jaarlijks een hoge belasting voor betaald worden. Na de dood van de Wetstein Pfister liet zijn dochter in 1929 het gebouw daarom slopen.1. De restanten van het kasteel werden hergebruikt voor woningen in de Maatschapslaan in Bunnik. Een vensterbank van het Landgoed de Niënhoff op kaarten uit 1837

In 1978 is het landgoed aangekocht door het Utrechts Landschap. Sinds eind jaren 90 heeft het landgoed De Niënhoff de status van “Aardkundig Monument” vanwege de oude meanders van de Rijn die het gebied gevormd hebben en die deels weer zichtbaar zijn gemaakt.

Referenties:

1 Saskia van Ginkel, Bunnik - geschiedenis en architectuur, Zeist, 1989

Datering

Datum: 17 juli 2022

Colofon

Referenties:

[1] Saskia van Ginkel, Bunnik - geschiedenis en architectuur, Zeist, 1989

Bron: 

[2] Foto's: RAZU, oude kaarten, beeldbank, interieur nieuw landhuis

[3] Foto's: Meike de Vries, hoofdfoto: Erika Hokke, directeur RAZU, en Henk Blok, historicus


Referenties

[1] Regionaal Archief Zuid Utrecht

© Tekst: Meike de Vries (Bunnik) - © Foto voorblad: Meike de Vries (Bunnik) Erika Hokke en Henk Blok

Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
©: Meike de Vries (Bunnik) Erika Hokke en Henk Blok
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Landhuis De Niënhoff 1915 - 1925 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Jean De Greeff en de kaart 2022 (©: Meike de Vries)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Reproductie kaart De Niënhoff (©: Meike de Vries)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Plan 1837 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
(©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
(©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Plan 1832 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
(©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
(©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Het park voor het nieuwe landhuis De Niënhoff (1894-1928) met slingervijver 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
De hal, 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
De keuken, 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Eetkamer, 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Zitkamer baron Van Hardenbroek 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Tweede salon, 1915 (©: RAZU)
Oude kaarten uit 1832 en 1837 Landgoed de Niënhoff
Salon freule Wenny,1915 (©: RAZU)


Reageren

Via onderstaand formulier kunt u een reactie achterlaten voor de auteur van het item. (Dorpscanon Krommerijngebied)